A
A
A
Iris de Jong is beeldend kunstenaar, schrijver en vrouwenrechtenactivist. Ze schildert, tekent en schrijft vanuit een uitgesproken feministische blik. Haar schilderijen, tekeningen en teksten bewegen zich rond intersectioneel feminisme, mentale gezondheid en de onderdrukkende machtsstructuren die ons dagelijks leven vormgeven, zoals het patriarchaat.
In haar werk zoekt De Jong naar de ruimte tussen ernst en lichtheid. Ze schrijft over onderwerpen als femicide, seksueel geweld, abortus en de manosfeer. Ze behandelt deze onderwerpen met een scherpe pen, een flinke dosis humor en zelfspot. Wekelijks publiceert ze een feministische column op Substack, waarin maatschappelijke kwesties worden ontrafeld, bevraagd en meestal met een knipoog tegen het licht gehouden. Ook via sociale media (Instagram) deelt ze haar werk en reflecties over feminisme en maatschappelijke ongelijkheid. Als activist bij Dolle Mina Arnhem zet De Jong zich actief in voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Ze neemt deel aan demonstraties en ludieke campagnes die maatschappelijke misstanden zichtbaar maken. De Jong zet zich in voor de veiligheid van vrouwen in de openbare ruimte, LGBTQ+-rechten en andere vormen van ongelijkheid.
The Whale Gaze past perfect bij het thema van deze expositie: lichaam & geest. Het gaat over de manier waarop het lichaam van vrouwen voortdurend bekeken wordt. Niet alleen door anderen, maar ook door de culturele ideeën die bepalen hoe een lichaam “hoort” te zijn. In de feministische theorie noemen we dat de male gaze. Vanuit dat idee is dit schilderij ontstaan. Je ziet een zwemmende vrouw, met daarachter een grote walvis die naar haar kijkt. De titel van het werk is dus een speelse maar betekenisvolle verwijzing naar het begrip male gaze.
De walvis vertegenwoordigt de blik van degene die zich onschuldig voelt en denkt dat hij slechts vriendelijk observeert. Je ziet dan ook het silhouet van de vrouw licht weerspiegeld in zijn oog. Ondertussen ervaart de vrouw de aanwezigheid juist als beklemmend en dreigend. Je kunt het schilderij op twee manieren bekijken. Zwemt de vrouw met haar gezicht naar de walvis? Ze dobbert rustig in het water, speciaal voor hem. Of, zien we haar met haar rug naar de walvis, terwijl ze angstig van hem probeert weg te zwemmen? Eén schilderij. Twee perspectieven die laten zien hoe we een situatie verschillend kunnen beleven.
