Na de val van het Romeinse Rijk duurt het bijna vierhonderd jaar voor een bron de naam van het dorp Arnhem vermeldt. In 893 verschijnt de naam in een boek uit de Abdij van Prüm. Deze abdij is de baas over Arnhem en bestuurt het dorp. In deze vroege middeleeuwen bestaat Arnhem uit een kerk en enkele boerderijen. De Arnhemmers leven zelfvoorzienend: ze verbouwen hun eigen eten, maken hun eigen kleding en gereedschappen.
Heb je interesse in de activiteiten van dit tijdvak? Neem contact met je adviseur van Rozet.
Sandra Booltink is kledingontwerper voor theaterproducties. Samen met de leerlingen gaat ze aan de slag met middeleeuwse ambachten en technieken. Want hoe maakten de Arnhemmers hun kleding in de tijd dat er nog geen kledingwinkels waren?
Tijdens Erfgoed in het tijdvak zijn objecten uit het Erfgoedcentrum aan alle 10 de tijdvakken verbonden. Deze lokale objecten staan centraal in de lessen. Hierbij wordt aangesloten op de belevingswereld, ontwikkeling, kennis en ervaring van de leerlingen met het onderwerp. Door middel van betekenisvolle opdrachten doorlopen de leerlingen de vier fasen van het creatieve proces en werken hierbij aan de culturele handelingen. De leerlingen worden uitgedaagd om na te denken over hun eigen erfgoed en de waarde hiervan.
Bij dit tijdvak gaan de kinderen kijken naar en opdrachten maken bij een muntschat. Deze muntschat uit ca. 1190 is te bekijken in het Erfgoedcentrum van Rozet. De pot is gemaakt van aardewerk, de munten van ijzer.
Docentenhandleiding (pdf)
Werkbladen (pdf)
Film Erfgoed in het Tijdvak: Monniken en Ridders (YouTube)
Rond het jaar 800 behoorde Arnhem tot het rijk van Karel de Grote. Deze keizer woonde soms in Nijmegen en zal beslist ook wel door Arnhem gereisd zijn. Maar hoe bestuurde hij zijn enorme rijk? De erfgoedexpert komt naar school en vertelt de leerlingen precies hoe je met het leenstelsel de baas kunt zijn over een groot rijk.
Voor groep 3-4: Samen met kostuumontwerper Sandra Booltink ontdekken leerlingen in drie lessen hoe de middeleeuwse Arnhemmers textiel en touw maakten van plantaardige vezels. De leerlingen volgen de stappen in het proces van Vlas naar Touw. Als het jaargetijde het toelaat zaaien we vlas in de schooltuin. We bewerken de vlasstengel tot vezels door te braken, zwingelen en het vlas over de hekel te halen. Vervolgens kijken we hoe er touw van wordt geslagen en knopen de leerlingen een eigen ceintuur van touw. Ze ervaren het monnikenwerk dat daarvoor nodig was. Geïnspireerd door de kleding die in de middeleeuwen werd gedragen en maken ze een eigen middeleeuwse outfit.
Voor groep 5-8: Samen met kostuumontwerper Sandra Booltink ontdekken leerlingen in drie lessen hoe de middeleeuwse Arnhemmers textiel en touw maakten van plantaardige vezels. De leerlingen volgen de stappen in het proces van Vlas naar Touw. Als het jaargetijde het toelaat zaaien we vlas in de schooltuin. We bewerken de vlasstengel tot vezels door te braken, zwingelen en het vlas over de hekel te halen. Vervolgens kijken we hoe er touw van wordt geslagen en knopen de leerlingen een eigen ceintuur van touw. Ze ervaren het monnikenwerk dat daarvoor nodig was. Geïnspireerd door de kleding die in de middeleeuwen werd gedragen en maken ze een eigen middeleeuwse outfit.
Geschiedenis is overal, ook in Arnhem. Beleef samen met je klas bijzondere verhalen van je stad via de cultuursnack op je digibord. In twaalf onderwerpen ontdek je wat er tijdens de landelijke tijdvakken in Arnhem gebeurde en zelfs meer! De ideale snack voor tussendoor.
Iedereen is gelovig in de middeleeuwen. Sommigen nog meer dan anderen. Zij gaan vaak in kloosters leven. Hoe is het om je leven helemaal voor God te leven?
In de negende eeuw wordt het dorpje Meinerswijk opgeschrikt door grote mannen met baarden en lang haar. Ze plunderen het dorp en steken het in brand. Wat kwamen de Vikingen doen in deze streek?
Lees het in deze informatieve teksten:
Het leven in Arnhemse kloosters (pdf)
Vikingen in Arnhem (pdf)
Om het tijdvak verder tot leven te brengen, te verdiepen en meteen ook aan de leesvaardigheid van kinderen te werken is er een rijk aanbod aan kinder- en jeugd literatuur. Het is heel nuttig en leuk om boeken te verwerken in de WO-thema’s.
Ben je op zoek naar geschikte boeken? Kijk dan voor tips bij de tijdvakken op de boekenlijst van de Nederlandse Canon. Bij het tijdvak van Monniken en Ridders staan twee vensters: Willibrord: Willibrord – Canon van Nederland en Karel de Grote: Karel de Grote – Canon van Nederland
Ook op leesbevorderingindeklas.nl staan veel leestips en boekrecensies voor de bovenbouw van de basisschool, die aansluiten bij dit tijdvak van Monniken en ridders. Tijd van monniken en ridders – Leesbevordering in de klas