A A A
Vertaal website

Tijd van Wereldoorlogen

Als Arnhem in 1940 veroverd wordt door de nazi's verandert het leven eigenlijk niet zoveel. Het dagelijkse leven gaat eerst gewoon door. Pas later voeren de Duitsers regels in, die het voor Joodse Arnhemmers steeds moeilijker maken om deel te nemen aan het openbare leven. Ook verdwijnen er steeds meer Joodse inwoners van de stad. In 1944 hoopt men dat er aan de bezetting snel een einde komt. Met de ‘Slag om Arnhem’ lijkt die bevrijding er eindelijk te komen, maar het loopt anders. Hoe dit door de inwoners van de stad wordt beleefd, wordt opgetekend in verschillende dagboeken.

Heb je interesse in de activiteiten van dit tijdvak? Neem contact met je adviseur van Rozet.

Tijd van Wereldoorlogen

Opening van het tijdvak

Veel informatie over hoe mensen de Tweede Wereldoorlog hebben beleefd, weten we door dagboeken die zijn bijgehouden. Dit zijn hele interessante bronnen om samen met stadsdichter Jesse Laport te onderzoeken. De leerlingen ontdekken wat er eigenlijk in deze dagboeken is geschreven. Hebben ze zelf ook wel eens een dagboek bijgehouden?

Opening van het tijdvak

Erfgoed in het tijdvak

Tijdens Erfgoed in het tijdvak zijn objecten uit het Erfgoedcentrum aan alle 10 de tijdvakken verbonden. Deze lokale objecten staan centraal in de lessen. Hierbij wordt aangesloten op de belevingswereld, ontwikkeling, kennis en ervaring van de leerlingen met het onderwerp. Door middel van betekenisvolle opdrachten doorlopen de leerlingen de vier fasen van het creatieve proces en werken hierbij aan de culturele handelingen. De leerlingen worden uitgedaagd om na te denken over hun eigen erfgoed en de waarde hiervan.

Bij dit tijdvak gaan de kinderen kijken naar en opdrachten maken bij de avondmaalskan van de Grote- of Eusebiuskerk uit ca. 1903-1905. Deze zilveren kan is zwaar beschadigd door brand in de kerk tijdens de Slag om Arnhem in 1944. De avondmaalskan is te zien in het Erfgoedcentrum van Rozet.

Docentenhandleiding (pdf)
Werkbladen (pdf)
Film Erfgoed in het Tijdvak: Wereldoorlogen (YouTube)

Erfgoed in het tijdvak

Erfgoedexpert in de klas

Als het gaat over de Slag om Arnhem worden er vaak zoveel cijfers genoemd dat je hoofd als snel begint te draaien… Hoe zorg je ervoor dat je toch wat orde in deze chaos kan creëren? Samen met de erfgoedexpert leren de leerlingen over cirkeldiagrammen en hoe je deze moet maken en lezen. Zo leiden die cijfers tot hele nieuwe inzichten.

Erfgoedexpert in de klas

Techniekles

Al vanaf de middeleeuwen heeft Arnhem een brug over de Rijn. Dit was handig voor iedereen die vanuit Nijmegen richting het noorden wilde of mensen die vanuit Arnhem en Zutphen richting het zuiden wilden. Hoe wordt een brug eigenlijk gebouwd en waarom zie je vaak bogen in een brug terug?

Techniekles

Schrijver in de klas

Wat we weten over het verleden, weten we vaak dankzij schrijvers. Zij legden vast hoe het leven er toen uitzag. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed Anne Frank dat met haar dagboek. In deze les ontdekken leerlingen waarom zulke persoonlijke verhalen zo belangrijk zijn voor geschiedenis. Jesse Laport laat zien dat we vandaag de dag ook geschiedenis vastleggen, maar dan op een andere manier. Een dagboek of logboek kan nu ook een vlog zijn: een video waarin je laat zien hoe jouw leven eruitziet. Samen met de klas maakt Jesse een document over het leven van nu. Die informatie wordt omgezet in een vlog, als tijdsdocument voor de toekomst.

Schrijver in de klas

Bezoek aan culturele omgeving

De erfgoedexpert leidt de leerlingen langs het geboortehuis van Felix Valk bij het centraal station. Aansluitend wordt bij Focus Filmhuis de film “Evert_45” vertoond met een introductie door Inscience.

Bezoek aan culturele omgeving

Cultuursnack

Geschiedenis is overal, ook in Arnhem. Beleef samen met je klas bijzondere verhalen van je stad via de cultuursnack op je digibord. In twaalf onderwerpen ontdek je wat er tijdens de landelijke tijdvakken in Arnhem gebeurde en zelfs meer! De ideale snack voor tussendoor.

Cultuursnack

Vlog van Sid

Niet alleen de Slag om Arnhem heeft zijn sporen achtergelaten in Arnhem, maar ook de rest van de Tweede Wereldoorlog heeft grote invloed gehad op de stad. In het Erfgoedcentrum staan verschillende voorwerpen die aan de oorlog doen terugdenken. Sid vertelt op YouTube over de verhalen die achter deze objecten schuilgaan, waaronder het dagboek van Felix Valk.

Verzet en de weg naar vrijheid in Arnhem

Frits de Zwerver was een belangrijke verzetsman. Toen de Duitsers hem gevangen namen, moest hij koste wat het kost bevrijd worden uit de Koepelgevangenis van Arnhem. Dat was niet zonder gevaar. Zal het verzet slagen?

Ter nagedachtenis aan de bevrijding van Europa aan het einde van de Tweede Wereldoorlog is er een speciale route gemaakt die de opmars van de geallieerden volgt. Ook in en rond Arnhem loopt deze route. Welke verhalen komen in deze route terug?

Lees het in deze informatieve teksten:
Overval op de Koepelgevangenis (pdf)
Route naar de vrijheid (pdf)

Verzet en de weg naar vrijheid in Arnhem

Verder verdiepen met rijke teksten

Over de Tweede Wereldoorlog zijn veel mooie kinderboeken geschreven. Deze boeken kunnen helpen om het thema verder uit te diepen of beter te begrijpen hoe het voor mensen was om in deze periode te leven. Het is heel nuttig en leuk om boeken te verwerken in de WO-thema’s.

Ben je op zoek naar geschikte boeken? Kijk dan voor tips bij de tijdvakken op de boekenlijst van de Nederlandse Canon. Bij het tijdvak Wereldoorlogen staan vijf vensters: neem een kijkje in de boekenlijst van het venster over de Tweede Wereldoorlog: De Tweede Wereldoorlog – Canon van Nederland 

Ook op leesbevorderingindeklas.nl staan veel leestips en boekrecensies voor de bovenbouw van de basisschool die aansluiten bij het tijdvak Tijd van wereldoorlogen – Leesbevordering in de klas 

Verder verdiepen met rijke teksten