Er kunnen momenteel problemen zijn met de mobiele Rozet-app: onze leverancier werkt aan een oplossing.
A A A
Vertaal website

Tijd van Pruiken en Revoluties

In Arnhem rommelt het in deze tijd flink. Zo heeft het stadsbestuur het idee om de begraafplaats rondom de Eusebiuskerk te verplaatsen naar buiten de stadsmuren, zodat er grote huizen naast de kerk gebouwd kunnen worden. De bevolking komt daardoor twee jaar lang in opstand: alleen criminelen en ongelovigen worden van oorsprong buiten de stad begraven!

Arnhem staat in de 18e eeuw in verbinding met de hele wereld. Sommige rijke families in Arnhem hebben plantages in Suriname of Nederlands-Indië en de opbrengst van die plantages droeg bij aan de bouw van hun stijlvolle huizen. Welke levensstijl hoorde verder bij de rijke mensen? Welke objecten uit verre landen gingen dagelijks door hun handen? Welke mensen uit de koloniën liepen in Arnhem rond?

Interesse in de activiteiten van dit tijdvak? Neem contact op met jullie consulent van Rozet.

Tijd van Pruiken en Revoluties

Opening van het tijdvak

Met gastdocenten van Keti Koti Junior Arnhem maak je kennis met verschillende tot slaaf gemaakte mensen die in Arnhem in de 18de eeuw hebben gewoond. Anna van Vossenburg en Quaco. Wat is het verband tussen deze tijd en BlackLiveMatter of de viering van Keti Koti? 

Met de beeldende aanbieder Hart en Have leren de leerlingen over de levensstijlen van de rijke Arnhemmers, zoals familie Brantsen in Huis Zypendael.

Opening van het tijdvak

Erfgoed in het tijdvak

Tijdens Erfgoed in het tijdvak zijn objecten uit het Erfgoedcentrum aan alle 10 de tijdvakken verbonden. Deze lokale objecten staan centraal in de lessen. Hierbij wordt aangesloten op de belevingswereld, ontwikkeling, kennis en ervaring van de leerlingen met het onderwerp. Door middel van betekenisvolle opdrachten doorlopen de leerlingen de vier fasen van het creatieve proces en werken hierbij aan de culturele handelingen. De leerlingen worden uitgedaagd om na te denken over hun eigen erfgoed en de waarde hiervan.

Bij dit tijdvak gaan de kinderen kijken naar en opdrachten maken bij dit kelkglas, dat stamt uit ca. 1750 en in het Erfgoedcentrum van Rozet staat. Op het glas staat de tekst “HET WELVAAREN VAN DE PLANTAGIE KLEINSLUST”.

Docentenhandleiding (pdf)
Werkbladen (pdf)
Film Erfgoed in het Tijdvak: Pruiken en Revoluties (YouTube)

Erfgoed in het tijdvak

Techniekles

In de achttiende eeuw wordt voor het eerst het luchtruim veroverd door mensen. Door de gebroeders Montgolfier wordt de luchtballon uitgevonden. Voor de eerste vlucht zouden eigenlijk criminelen in het mandje gestopt worden. Zij ontliepen dan hun straf bij de guillotine. De leerlingen leren in deze les over de werking van katrollen bij de guillotine en opstijgende hete lucht van de luchtballon.  

Techniekles

Kunstenaar in de klas (1)

Beeldende aanbieder Hart en Have leidt de klas rond in Huis Zypendaal, het buitenverblijf van de familie Brantsen. Waar de kinderen kennismaken met Otto, een jongen die daar in deze eeuw gewoond heeft.  Na het bezoek bieden ze verschillende beeldende activiteiten in de klas aan die dieper in gaan op de gewoontes van rijke families in Arnhem. Trends die overgewaaid zijn uit de hele wereld zoals: 

  • Knippen van een schimmenspel en silhouetten 
  • Beschilderen van Chinees porselein  
  • Ontwerpen van een tuin 
  • Bouwen van 18e-eeuwse pruiken: Waarom droegen mensen deze pruiken?
Kunstenaar in de klas (1)

Kunstenaar in de klas (2)

Schrijver Evelien van Dort en danser Kei Kevin Maturbongs bieden samen een lessenreeks Keti Koti Junior Arnhem aan als duo. Meer over het Arnhemse slavernijverleden en het einde ervan leer je door werkvormen uit creatief schrijven en dans. Ook in Arnhem zijn namelijk veel sporen van het slavernijverleden te vinden die je in de klas kunt bespreken om Keti Koti te vieren.

Kunstenaar in de klas (2)

Bezoek aan culturele omgeving

Ontdek tijdens een interactieve rondleiding de connectie tussen Zypendaal en het slavernijverleden: Zypendaal in de spiegel (Rozet Kunst en School)

Informatie over huis Zypendaal en het Koloniaal en slavernijverleden van de bewoners van huis Zypendaal | Geldersch Landschap en Kasteelen (glk.nl)  

Kasteel Rozendaal Koloniaal en slavernijverleden van de bewoners van kasteel Rosendael | Geldersch Landschap en Kasteelen (glk.nl) 

Museum Bronbeek 

Bezoek aan culturele omgeving

Cultuursnack

Geschiedenis is overal, ook in Arnhem. Beleef samen met je klas bijzondere verhalen van je stad via de cultuursnack op je digibord. In 12 onderwerpen ontdek je wat er tijdens de landelijke tijdvakken in Arnhem gebeurde en zelfs meer! De ideale snack voor tussendoor.  

Cultuursnack

Criminelen en rebellen in Arnhem

Hoe werden mensen in de 18e eeuw bestraft? Ook in de 18e eeuw is er criminaliteit in Arnhem. Het verschil met tegenwoordig is alleen dat mensen niet in de gevangenis worden vastgezet, maar vaak lijfstraffen krijgen. De beul heeft het er maar druk mee. Maar wat doet hij precies? 

Ook komen mensen in opstand tegen de ongelijkheid, er verschijnt ook een artikel in een rebellenkrant, die vervolgens moet worden verbrand. Er staat: ‘Al die rijke regenten in het stadsbestuur denken alleen maar aan zichzelf!’ Uiteindelijk komen de mensen in opstand. Ze komen uiteindelijk in opstand.

Lees meer over deze gebeurtenissen in deze informatieve teksten:
De beul van Arnhem
De verbranding van een rebellenkrant

Criminelen en rebellen in Arnhem

Verder verdiepen met rijke teksten

Om het tijdvak verder tot leven te brengen, te verdiepen en meteen ook aan de leesvaardigheid van kinderen te werken is er een rijk aanbod aan kinder- en jeugd literatuur. Het is heel nuttig en leuk om boeken te verwerken in de WO-thema’s.

Ben je op zoek naar geschikte boeken? Kijk dan voor tips bij de tijdvakken op de boekenlijst van de Nederlandse Canon. Bij het tijdvak Pruiken en Revoluties staan zes vensters: neem een kijkje in de boekenlijst van het venster over de patriotten: De patriotten – Canon van Nederland 

Ook op leesbevorderingindeklas.nl staan veel leestips en boekrecensies voor de bovenbouw van de basisschool die aansluiten bij dit tijdvak Tijd van pruiken en revoluties – Leesbevordering in de klas 

Verder verdiepen met rijke teksten